Financieringsmonitor 2015-2 en voortgang Aanvullend actieplan MKB financiering

Minister Kamp (Economische Zaken) heeft de Tweede Kamer per brief geïnformeerd over de Financieringsmonitor 2015-2 en de voortgang van het Aanvullend actieplan mkb-financiering.

Financieringsmonitor 2015-2

De nieuwe financieringsmonitor laat zien dat de slaagkans voor het aantrekken van vreemd vermogen toeneemt: 79% van de bedrijven slaagt hier volledig in (tegen 71% in de 2015-1 meting en 54% in 2014-1). Vooral bij het middenbedrijf neemt de slaagkans van volledig gehonoreerde aanvragen toe: van 64% in 2015-1 naar 89% in 2015-2, maar ook bij het kleinbedrijf is een stijging te zien, van 51% in 2015-1 naar 57% in 2015-2. Bedrijven vinden steeds vaker vreemd vermogen bij andere financiers dan banken.

Voortgang Aanvullend actieplan MKB-financiering

Achtergestelde leningenfondsen
Het private initiatief Achtergestelde Leningenfonds (afgekort ALF) van Nederlandse institutionele beleggers binnen de Nederlandse Investeringsinstelling (afgekort NLII) wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2016 gelanceerd. Door dit fonds worden mkb-ondernemers geholpen om hun groei te financieren door het beschikbaar stellen van buffervermogen.

Daarnaast wordt in 2016 met steun van het ministerie van EZ door Qredits (QREDITS) een pilot ontwikkeld met betrekking tot achtergestelde leningen tot € 250.000.

Dutch Venture Initiative
Het eind 2012 gelanceerde Dutch Venture Initiative (DVI) bestaat momenteel uit twee fondsen. DVI 1 betreft een fonds van € 202,5 miljoen met middelen van het ministerie van EZ, het Europees Investeringsfonds (EIF) en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM). DVI 1 heeft nu alle middelen gecommitteerd.

In het Aanvullend actieplan mkb-financiering is € 100 miljoen beschikbaar gesteld voor een tweede DVI-fonds (DVI 2). Het EIF, mede-investeerder en uitvoerder van het DVI, draagt hieraan eveneens € 100 miljoen bij en er lopen gesprekken met institutionele beleggers om ook een private investering in het DVI te krijgen. In het eerste kwartaal van 2016 zal DVI 2 worden opengesteld.

In september 2015 is ook het Co-Investeringsfonds met business angels als onderdeel van het DVI van start gegaan. Hierin zit € 30 miljoen van het Rijk en € 15 miljoen van het EIF. Met het fonds wordt beoogd om overeenkomsten aan te gaan met ervaren business angels. Deze succesvolle investeerders in kleine innovatieve bedrijven kunnen daarmee hun investeringskapitaal verdubbelen, zodat ze meer en grotere investeringen kunnen doen. Momenteel wordt overleg gevoerd met verschillende business angels voor deelname.

De instrumenten van het Toekomstfonds voor innovatief mkb, zoals de Seed Capital-regeling (SCT) en het DVI, richten zich op zowel innovatieve bedrijven die willen starten als bestaande die willen doorgroeien. Per bedrijf zijn daarvoor investeringen nodig van enkele tonnen tot een tiental miljoen euro die met deze instrumenten in de markt kunnen worden aangetrokken. Sommige van deze bedrijven zijn echter zo succesvol dat een investering van nog grotere omvang nodig is. Dergelijke grote investeringen passen niet binnen de bestaande instrumenten.

In 2014 is ook de SEED Capital-regeling voor de ontwikkeling en opstart van innovatieve bedrijven verruimd van € 4 naar € 6 miljoen overheidsbijdrage per fonds, waarbij de markt minimaal een zelfde bedrag inbrengt. Vanwege het succes van de SEED Capital-regeling onderzoekt Kamp een verdere opschaling van de regeling om ook te kunnen investeren in fondsen met een minimale omvang van € 20 miljoen.

Vroegefasefinanciering
Met de regeling Vroegefasefinanciering (VFF) kunnen ondernemers in de vroege of vernieuwingsfase een risicodragende geldlening ontvangen. VFF richt zich op vier doelgroepen: mkb-ondernemers (klein en middelgroot), innovatieve starters (≤ 5 jaar), academische innovatieve starters en sinds 1 januari 2016 ook op innovatieve hbo-starters.

Verbreden aanbod mkb-financiering
Qredits
In het Aanvullend Actieplan Mkb-financiering is € 100 miljoen garantieruimte uitgetrokken voor aanvullende financiering voor de uitbreiding van Qredits. De Europese Investeringsbank heeft op 7 januari 2016 een lening van € 100 miljoen verstrekt aan Qredits met een staatsgarantie van 80%. De resterende 20% wordt gegarandeerd door Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI). De tweede actie met betrekking tot Qredits betreft de mogelijkheid tot het verstrekken van leningen ten behoeve van financiering van werkkapitaal. Deze nieuwe mogelijkheid is vanaf begin 2016 beschikbaar.

Nieuwe aanbieders van mkb-financiering
Eind 2014 is een oproep gedaan voor het indienen van private initiatieven die additionele financieringsmogelijkheden voor het mkb kunnen opleveren. Dit heeft bijna dertig voorstellen opgeleverd die door een externe adviescommissie zijn beoordeeld. Hieruit zijn zes initiatieven gekomen waarmee momenteel onderhandelingen plaatsvinden over garanties op de funding van de nieuwe aanbieders.