Prinsjesdag: Innovatieklimaat 2017 zorgwekkend

De Miljoenennota 2017 is zojuist gepubliceerd. De “lekken” van de afgelopen dagen gaven nog geen duidelijk beeld van de consequenties van het voorgenomen beleid op het innovatieklimaat in Nederland, maar nu worden de contouren duidelijk.

WBSO en Innovatiebox

WBSO en Innovatiebox zijn twee generieke peilers onder het innovatiebeleid. In de Miljoenennota 2017 wordt het voornemen om op deze regelingen grosso modo flink te bezuinigen duidelijk:

• WBSO wordt in 2017 verruimd met € 33 miljoen en in 2018 met € 85 miljoen. Voor de middellange termijn (2019-2021) wil men jaarlijks t.o.v. 2016 structureel € 85 miljoen extra uittrekken. Dit lijkt goed nieuws voor innoverend Nederland.
• Innovatiebox: op de Innovatiebox wordt in 2017 met € 14 miljoen bezuinigd. In 2018 wordt deze bezuiniging verhoogd naar € 43 miljoen en in de jaren die daarop volgen wordt structureel € 148 miljoen bezuinigd. Per saldo wordt op de generieke regelingen voor innovatiestimulering in Nederland dus fors bezuinigd.

De bezuiniging voor 2017 voor de Innovatiebox (zowel in geld als in de Nexus approach ) lijkt op het eerste gezicht mee te vallen, maar de praktijk zal volgens mij anders zijn. Immers voor de Innovatiebox lopen vaststellingsovereenkomsten (rulings met de belastingdienst) die reeds zijn aangegaan. Het zal zeer uitdagend worden om dezelfde voordelen uit de Innovatiebox te halen als in de afgelopen jaren.

Onderwijs en overige regelingen

Andere innovatie bevorderende regelingen worden op een gelijk of zelfs iets lager niveau begroot. Op bijvoorbeeld MIT (MKB innovatiestimulering topsectoren) subsidies wordt een paar miljoen per jaar gekort. Ook zorgwekkend is dat op de begroting van de voor de WBSO subsidie belangrijke uitvoeringsinstantie RVO (de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) wezenlijk wordt bezuinigd. Ik vind het spannend hoe men met minder middelen meer aanvragen wil gaan beoordelen. Helaas worden de bespaarde miljoenen niet gereserveerd voor (HBO en wetenschappelijk) onderwijs.

Innovatie- en vestigingsklimaat in Nederland

Daarnaast maak ik me nog grote zorgen over het innovatie- en vestigingsklimaat in Nederland. Niet alleen de uitholling van een mooi en effectief instrument als de Innovatiebox, maar ook de inhoudelijke versobering van de WBSO subsidie, die voornamelijk ICT bedrijven treft, het zwaarder belasten van het (particulier) vermogen, het wettelijk beperken van bonussen en het door de politiek aangewakkerde wantrouwen tegen Europa, beperken de economische kansen die Nederland in deze economisch roerige tijd in de schoot worden geworpen. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan bedrijven die na de Brexit een solide basis buiten de UK zoeken.

Op andere vlakken worden de lasten voor ondernemers wellicht een beetje verlicht (bijvoorbeeld een drempel voor “laag”-tarief vennootschapsbelasting wordt verhoogd naar € 350K), maar dit is een algemene kostenverlaging, waarvan ik niet verwacht dat deze innovatie zal stimuleren.

De Miljoenennota 2017: het had erger kunnen zijn, maar op het eerste gezicht belooft de Miljoenennota 2017 voor innoverende MKB ondernemers geen verbeteringen t.o.v. 2016 en voorgaande jaren.

Door Joost Emke, partner en sr. consultant bij De Breed & Partners.