Octrooi aanvragen voor software? Het kan wel!

Octrooi en programmatuur, gaat dat samen? Veel programmeurs of ontwikkelaars van software denken bij een octrooi (ook wel patent genoemd) voor ICT: dat is bijna ondoenlijk, kansloos, onbegonnen werk, zinloos of veel te duur. Dat beeld willen wij graag weerleggen, of tenminste nuanceren: door veranderende (Europese) wetgeving, jurisprudentie en toenemende specialistische kennis op dit terrein, blijkt het steeds vaker de moeite waard om toch ook na te denken over een octrooiaanvraag op dergelijke computer geïmplementeerde uitvindingen.

Wanneer zou software kwalificeren voor een octrooi?

Kort gezegd: als men een niet voor de hand liggende technische oplossing bedenkt voor een technisch probleem. Dat klinkt nog vaag, maar het moet dus in elk geval gaan om techniek, om een uitvinding. Deze uitvinding moet nieuw en inventief zijn. Met andere woorden, het moet een nieuwe, niet voor de hand liggende oplossing betreffen. Dus niet alles wat nieuw is zou gepatenteerd kunnen worden. Er moet ook sprake zijn van een nieuwe functionele werking, die bijvoorbeeld uitgebeeld kan worden in de vorm van een flow chart of stroommodel.

Een goede kans van slagen maakt men als deze nieuwe werking betrekking heeft op één of meer van de volgende onderwerpen: beveiliging, bandbreedte, encryptie, batterijgebruik, compressie, geheugen etc. Een ervaren adviseur, die zowel de juridische als de ICT-kant kent, kan vrij snel beoordelen of het zinvol is om zo’n traject op te starten. Bovendien kan een dergelijke adviseur de juiste formuleringen gebruiken en ook de echt technische problemen achter de uitvindingen zoeken: het gaat immers niet om de uiteindelijke functionaliteit voor de eindgebruiker, maar soms over details in de software die een specifiek technisch probleem weten te tackelen, zoals beperkt geheugen of een veiligheidsprobleem. Binnen de software zijn een aantal zaken kansloos: een nieuwe executable of alleen maar broncode zijn niet patenteerbaar.

Wat kost een octrooi aanvraag?

Natuurlijk spelen de kosten een rol als je je afvraagt of een octrooi aanvraag opportuun is: is het een goede investering om minstens zo’n € 5.000 euro aan een octrooi te besteden, waar men ook net zo goed de marketing een boost zou kunnen geven? De voordelen van een octrooi zijn wel duidelijk. Je houdt de concurrentie een tijd op afstand en probeert in de tussentijd geld te verdienen aan je uitvinding. Ook kan men het octrooi voor marketingdoeleinden inzetten, of voor extra subsidie-aanvragen. Het argument is dan: ‘kijk, ik ben heel innovatief en modern bezig’, of: ‘bij ons gaat het om de kwaliteit’, of: ‘wij bieden wat extra’s’. Daarnaast is het octrooi ook een geschikt model voor samenwerking, men kan immers licenties verstrekken op basis hiervan, of een samenwerkingsovereenkomst afsluiten. In sommige gevallen is het zelfs mogelijk om octrooionderzoek gedeeltelijk gesubsidieerd te krijgen.

Modelbescherming aanvragen

En mocht het allemaal niet lukken met octrooi, dan kan men ook nog, voor ongeveer 1/4 van de prijs, modelbescherming overwegen voor de vorming van een interface. Hier gaat het dus niet om de techniek maar om de uitstraling, het unieke design, de interface of het algemene beeld. Modellen zijn ondergebracht in een aparte database.

Wil je er meer over weten? Bel voor algemene vragen over innovatie en financieringen met Raf Grubben van DB&P, 076-5654321 en met gerichte vragen over IP-bescherming met Bert Kneepkens van AOMB, 040-402433715. Na een inventariserend telefoongesprek wordt het snel duidelijk of het de moeite is om een afspraak te maken. Na zo’n eerste gesprek is het voor u duidelijk of een vervolgtraject voor beide kanten interessant is om verder ingezet te worden.

Door Raf Grubben, consultant De Breed & Partners.