Duurzaamheidssubsidies voor de productie van hernieuwbare energie

De manier waarop we energie opwekken en verbruiken moet snel en ingrijpend veranderen. In Nederland is de energievoorziening voor bijna 95% afkomstig uit fossiele brandstoffen. Dit is een groot probleem voor de toekomst, want het grootste deel van de broeikasgasemissies hangt hiermee samen. De Nederlandse overheid verstrekt duurzaamheidssubsidies voor de aanpak van deze problematiek.

1,5°C-restrictie om aarde leefbaar te houden

De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor een stijging van de temperatuur op aarde. Om de aarde leefbaar te houden voor toekomstige generaties, mag de temperatuur niet meer dan 1,5°C toenemen ten opzichte van het begin van de industriële revolutie. Inmiddels is de aarde al 1°C warmer. De CO₂ uitstoot moet daarom dringend omlaag en hiervoor moet de energievoorziening overgaan op duurzame alternatieven. Dit heeft ook een economische reden: fossiele grondstoffen worden steeds schaarser en duurder. Bovendien willen we voor onze energievoorziening minder afhankelijkheid zijn van (instabiele) olieproducerende regio’s.

Bindende afspraken Europese lidstaten

De Europese Commissie wil dat in 2020 20% van alle energie in de EU uit duurzame bronnen wordt gehaald. Hiervoor zijn bindende afspraken gemaakt met de lidstaten, waarbij rekening is gehouden met de situatie per land. Elf Europese landen hebben hun doelstelling voor 2020 nu al gehaald. De andere landen liggen op schema, behalve Frankrijk, Luxemburg en Nederland. In 2020 moet Nederland 14 % van de verbruikte energie duurzaam opwekken. Dit valt in de praktijk nog erg tegen. Volgens de Europese Commissie gaat Nederland de doelstelling niet halen.

Rol Nederlandse overheid: stimulering mbv duurzaamheidssubsidies

Toch wil de Nederlandse overheid geen afwachtende houding aannemen. Het ministerie van Economische Zaken vindt dat een versnelde verandering van energiebronnen belangrijk is voor de Nederlandse economie. Op dit moment subsidieert de overheid de productie van duurzame energie, omdat het zonder overheidsgeld nog niet rendabel is. In het voorjaar van 2017 heeft het Ministerie van Economische Zaken bijna € 6 miljard subsidie toegekend aan projecten die opgeteld zorgen voor 1,1%-punt meer hernieuwbare energie. Het is veel te kostbaar om de productie van duurzame energie op deze manier te blijven subsidiëren. Daarom stimuleert de overheid innovatieve projecten die de productie van hernieuwbare energie goedkoper maken.

Welke subsidies zijn er?

De regeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+) subsidieert de productie van duurzame energie. De regeling vergoed de onrendabele top (het verschil tussen de kostprijs en de marktwaarde van duurzame energie). Jaarlijks is 12 miljard euro beschikbaar.

Subsidie voor investering in energiezuinige technieken en duurzame energie

De Energie-investeringsaftrek (EIA) stimuleert de investering in energiezuinige en duurzame technieken door middel van fiscaal voordeel.

Subsidies voor innovaties in duurzame energie

Jaarlijks is circa 130 miljoen beschikbaar voor innovatieve projecten die zorgen voor een betaalbaar, betrouwbaar en duurzaam energiesysteem en tegelijk de Nederlandse economie bevorderen. Deze subsidies zijn een onderdeel van het innovatiebeleid gericht op de Topsector Energie. Hieronder geven we een opsomming van deze twaalf regelingen. Een aantal hiervan zijn gesloten en gaan volgend jaar weer open.

  1. De subsidieregeling Hernieuwbare Energie stimuleert innovatieve projecten die het produceren van duurzame energie goedkoper maken. Dit zorgt dat voor een besparing op subsidies voor duurzame energieproductie.
  2. De subsidieregeling Waterstof stimuleert innovatieve projecten die de inzet vergroten van deze koolstofvrije energiedrager.
  3. De subsidieregeling Carbon Capture, Utilisation and Storage (CCUS) stimuleert innovaties gericht op het wegnemen van technische en niet-technische knelpunten in de hele keten van het afvangen, gebruiken, transporteren en opslaan van CO₂.
  4. De subsidieregeling Early Adopter Projecten (EAP’s) stimuleert doorbraken en implementaties gericht op het behalen van de energiedoelen. De innovaties moeten tegelijk zorgen voor meer economische activiteit en groei van werkgelegenheid.
  5. De subsidieregeling Urban Energy stimuleert samenwerkingsprojecten gericht op kansrijke energie-innovaties in de gebouwde omgeving.
  6. De subsidieregeling Demonstratie Energie Innovatie (DEI) stimuleert de demonstratie van aansprekende energie-innovaties. Deze projecten moeten een voorbeeld zijn voor afnemers in binnen- en buitenland en zorgen voor meer export en werkgelegenheid.
  7. De subsidieregeling Biobased Economy en Groen Gas (BBEG) stimuleert onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten gericht op het vervangen van fossiele grondstoffen door biomassa.
  8. De subsidieregeling Maatschappelijk Verantwoord Innoveren (MVI) stimuleert experimentele kennisontwikkeling die zorgt dat bij innovatietrajecten in een vroeg stadium rekening wordt gehouden met mogelijke maatschappelijke gevolgen.
  9. De subsidieregeling Systeemintegratiestudies stimuleert studies naar nieuwe technische concepten en ideeën op het gebied van energieopslag en conversietechnologie. (GESLOTEN)
  10. De subsidieregeling Systeemintegratie op de Noordzee stimuleert stimuleert onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten gericht op het integreren van offshore windparken met bestaande gas- en oliefaciliteiten. (GESLOTEN)
  11. De subsidieregeling Wind op zee R&D stimuleert onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten die windenergie op zee goedkoper maken. (GESLOTEN)
  12. De subsidieregeling Energie en Industrie JIP stimuleert onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten gericht op de verduurzaming van het industriële energiesysteem. (GESLOTEN)

Wilt u meer weten over duurzaamheidssubsidies? Neem contact op met De Breed & Partners of download hier de Factsheet.

Bas van de Broek, consultant De Breed & Partners.