Blockchaintechnologie: het heden en de toekomst

Blockchain is volgens velen de grootste uitvinding sinds het internet. De blockchaintechnologie stelt gebruikers in staat om te delen, zonder hulp van een centrale partij. Sinds 2008 staat geen andere technologie zo in de spotlights als de blockchaintechnologie, waarvan de Bitcoin het bekendste voorbeeld is. Ondanks de vele discussies over malafide betalingen is de groei in crypto valuta’s niet te ontkennen.

Wat is blockchain?

Een blockchain is eigenlijk te vergelijken met een grootboek om transacties in vast te leggen. De blockchaintechnologie maakt transacties mogelijk tussen mensen die elkaar niet kennen. Wat hieraan speciaal is, is dat de transactie zonder vertrouwde centrale partij kan verlopen. De blockchain kan dus eigenlijk gezien worden als een soort decentrale database die functioneert als een online netwerk voor transacties. Elke deelnemer aan een blockchain heeft toegang tot dit netwerk en krijgt een kopie, welke hij/zij kan bijwerken en bewaren.

Een blockchain is beter beveiligd dan een centraal beheerde database doordat elke deelnemer een kopie heeft van alle transacties. Bij een centraal beheerde database hoeft het maar op één plek fout te gaan om het hele systeem uit te schakelen of de gegevens verloren te laten gaan. Tegelijkertijd zorgt de opzet van de blockchain ervoor dat het ingewikkelder is om informatie aan te passen. Alle gebruikers van de blockchain worden meteen ingelicht als er ergens in het systeem een signaal komt dat er iets niet klopt.

Dit klinkt nu allemaal ideaal. Toch komt de blockchain lang niet altijd positief in het nieuws. Louche organisaties gebruiken deze technologie voor criminele doeleinden. De codes in blockchain zijn momenteel nog anoniem en criminelen kunnen hierom nog niet getraceerd worden. Ook wordt het onderwerp banenverlies vaak met blockchain geassocieerd. De blockchaintechnologie zorgt er namelijk voor dat tussenpersonen en veel administratief werk onnodig worden.

Hoe het ooit begon…

De gehele blockchain technologie kent een enorm lange ontstaansgeschiedenis. De huidige blockchaintechnologie is ooit ontstaan bij de Bitcoin in 2008. Door de kredietcrisis verdween het vertrouwen in de banken langzaam. Zo werd de Bitcoin gelanceerd waarmee transacties konden worden gedaan, zonder tussenkomst van een bank. In drie jaar is de belangstelling in de Bitcoin toegenomen en is de koers behoorlijk gestegen. In de loop der tijd zijn er honderden variaties op de Bitcoin-blockchain ontwikkeld, met elk zijn eigen specifieke eigenschappen.

Verschillende variaties van Bitcoin-blockchain

Bij sommige variaties van de blockchains is het mogelijk om een smart contract te registreren. Het woord ‘contract’ kan verwarrend zijn in deze context. Dit suggereert een juridische afspraak, terwijl een smart contract dat zeer zeker niet is. Een smart contract bestaat uit voorwaarden die aan transacties verbonden zijn en die zijn vastgelegd in een code. Het is zo te programmeren dat het contract ervoor zorgt dat de regels die zijn afgesproken, automatisch worden uitgevoerd. Smart contracts zijn onder andere geschikt voor het registreren van contracten tussen internationale partijen. Er wordt niet uitgesloten dat in de toekomst ook je hypotheekakte, je huwelijkse voorwaarden en je testament in een blockchain zullen worden geregistreerd.

De bekendste: Ethereum

Ethereum is de bekendste en meest toegepaste blockchain bij het gebruik van smart contracts. Ethereum bezit een eigen programmeertaal voor het programmeren van smart contracts, genaamd Solidity. Deze taal maakt het mogelijk om de bepalingen uit een contract in programmeertaal vast te leggen. Voordat het contract in werking treedt, moeten alle deelnemers akkoord geven op de inhoud van het geprogrammeerde contract. Na akkoord, zal het contract worden geregistreerd in de betreffende blockchain en is het voor niemand mogelijk om de inhoud van het contract aan te passen.

Andere blockchaintoepassingen

Bancaire transacties

De blockchain transacties zijn transparant, veilig en betrouwbaar waardoor de mogelijkheid in toepassingen oneindig is. Nu ligt de focus van de blockchain voornamelijk op cryptocurrencies, waarbij een logisch vervolg bancaire transacties kunnen zijn. Bijna iedere bank heeft de afgelopen tijd wel een investering en onderzoek gedaan naar de technologie ter versnelling van de transacties op een uniforme, veilige wijze. Bij deze investeringen en onderzoeken is onder andere het R3 consortium wereldwijd opgericht.

Door het opzetten van een blockchain tussen banken, is het mogelijk om een veilig en 24u 7/7 transactienetwerk op te richten. Internationale, IBAN of SWIFT overschrijvingen van partij tot partij kunnen nu nog enkele dagen duren. Door de blockchain wil men een transactie binnen 10 tot 20 minuten over de hele wereld laten verlopen. Er wordt verwacht dat er binnenkort meer testen door banken uitgevoerd gaan worden met een interne blockchain.

Notaris

Ook kan de blockchain voor niet- financiële toepassingen gebruikt worden. Er kan hierbij gedacht worden aan de rol van de notaris. Er wordt traditioneel gezien vertrouwd op de notaris voor het vastleggen van gegevens, eigendomsrechten en identiteiten. De notaris controleert eigendomsrechten bij het aankopen van een woning via opvraging in het kadaster. Dit is een enorm omslachtig proces wat door gebruik van een blockchain direct kan worden uitgevoerd. De echtheid, eigendom, eventuele rechten en de vorige eigenaren zijn hierbij meteen zichtbaar. Er kan door de huidige eigenaar gebruik gemaakt worden van een eigen ‘private key’ om de transactie met een koper uit te kunnen voeren zonder notaris.

Scheepvaart

ABN AMBRO heeft een samenwerking met het Havenbedrijf van Rotterdam. Uit deze samenwerking komt een experiment over het registreren van scheepsladingen (bill of lading) die in de haven binnenkomen door middel van blockchain. De doelstelling hiervoor is om het globaal uit te spreiden zodat er transparantie en uniformiteit in de sector komt.

Energie

Energiebedrijven zoals Enexis experimenteren ook met een platform waarop energie kan worden doorverkocht via blockchain. Op traditionele wijze verloopt dit door derde partijen waar commissie voor wordt betaald. Door dit platform kunnen deze derde partijen, en dus ook de commissie, worden omzeild.

Zorg

Philips onderzoekt een implementatie in de zorgsector. Hierbij wil Philips de medische gegevens over instellingen van verzekeraar tot ziekenhuis tot arts samenvoegen. Er zijn hierbij nog wel enkele belangrijke privacy problemen aangezien niet alle medische gegevens openbaar gesteld kunnen worden.

De MIT-subsidie voor de blockchaintechnologie

Bij DB&P worden veel innovatieve ondernemers met geweldige ideeën op het gebied van blockchaintechnologie gezien. Eén van de belangrijkste struikelblokken voor deze ondernemers is het gebrek aan geld. Voor onderzoek en ontwikkeling is namelijk tijd, maar vooral ook veel geld nodig. Gelukkig kan de Breed & Partners deze ondernemers vaak op weg helpen door hen de juiste financieringsvormen aan te reiken, zoals de subsidie voor MIT-R&D-samenwerkingsprojecten.

De subsidie voor MIT-R&D-samenwerkingsprojecten is bestemd voor mkb-ondernemers die samen met een andere mkb’er werken aan het vernieuwen of ontwikkelen van een product, productieproces of dienst. Je kunt denken aan FinTech waarin de blockchaintechnologie wordt toegepast, maar er zijn ook tal van andere sectoren waar deze combinatie te maken valt. Denk maar eens aan de voedingsindustrie. Hoe kun je de hele keten vanaf het land tot aan de winkel inzichtelijk maken? Zou blockchain daarbij kunnen helpen? Maar je kan ook denken aan de scheepvaart. Bijvoorbeeld wanneer je wilt weten of bepaalde transacties gekoppeld zijn aan een levering. Stel dat een container vanuit Australië naar Japan wordt verstuurd. Die wordt door een robot gescand en op basis van blockchaintechnologie wordt ook direct de transactie verwerkt. Daar hoeven geen aparte vergunningen bij aan te pas komen. Met blockchain zou dat in één database terechtkomen waarin alles wordt gecheckt.

Voorbeeld van IT-platform Zoof-It

Een mooi voorbeeld uit de praktijk is van IT-platform Zoof-It die vorig jaar samen met Bitcoin onderneming Bitonic en logistiek bedrijf Chain Logistics MIT subsidie toegekend heeft gekregen.

Deze drie bedrijven slaan de handen ineen om samen een ICT dienst te ontwikkelen die het verzekeren en afhandelen van logistieke stromen makkelijker én inzichtelijker maakt. Dankzij dit platform wordt duidelijk wie wanneer de verantwoordelijkheid voor een pakket draagt, om financiële, juridische en logistieke knelpunten te voorkomen. Bijvoorbeeld in het geval van schade: wie is er dan verantwoordelijk? In eerste instantie dienden we een aanvraag in voor een haalbaarheidsonderzoek, maar deze werd afgewezen. Niet omdat het project niet voldeed, integendeel! Er werd gezegd: “Je weet al zo goed wat je wil gaan doen, waarom ga je geen R&D-samenwerkingsproject starten?” Daarom hebben we de haalbaarheidsstudie als basis gebruikt voor wat later een R&D-samenwerkingsproject werd.

Tips voor een MIT-R&D-samenwerkingsproject:

  • Ga niet speciaal op zoek naar samenwerking voor deze subsidie. Zorg voor een sterke, natuurlijke en elkaar aanvullende samenwerking. Bij voorkeur een partner die je al kent
  • Zorg dat je een gelijkwaardige partner hebt
  • Maak een goede verdeling met je samenwerkingspartners. Wie pakt wat op?
  • Wees kritisch op je eigen innovatie. Is jouw project echt wel zo innovatief? Pas je een bestaande technologie aan of heb je iets totaal nieuws bedacht?
  • Gaat dit project financiële impact hebben op jou en je partner(s)?

De toekomst van blockchain

De hype rondom blockchain lijkt blijvend te zijn. Banken en multinationals hebben de technologie op de agenda staan. De claim dat ‘blockchain de bitcoin is en andersom’ is allang niet meer waar. De bitcoin is een startpunt geweest voor de blockchain, maar de blockchain heeft honderden andere toepassingen en mogelijkheden die in de toekomst benut zullen worden. Het zal de transactiekosten minimaliseren en een rol gaan spelen in ons zakelijke, maar ook ons privéleven. Hoe snel de blockchain deze beloftes gaat inlossen, is nog niet duidelijk. Net zoals bij de TCP/IP technologie waar het tien jaar duurde voordat het volledige ARPANET overstapte op het protocol, zal de blockchain ook enige tijd nodig hebben om algemeen gebruikt te worden. Dat er veel potentie en mogelijkheden zijn is duidelijk, echter zal er nog enkele jaren overheen gaan voordat de technologie globaal uitrolt. Ook op politiek vlak spelen er nog enkele discussies. Maar dat de blockchaintechnologie voor verandering gaat zorgen in het alledaagse leven lijkt een kwestie van tijd.

Bent u als (startend) ondernemer bezig met de blockchain technologie, kijkt u dan eens naar de mogelijkheden in onze financieringsmix.

Meer weten?

FinTech 100Heeft u vragen naar aanleiding van dit blog? Of heeft u een innovatief idee voor een samenwerkingsproject waar de blockchaintechnologie aan te pas komt? Neem dan contact op met consultant Roel Schuurkes, expert op het gebied van het SIDN fonds en de blockchaintechnologie. Hij denkt graag met u mee over de financieringsmogelijkheden.