Blockchain: het heden en de toekomst

De term blockchain is vrij mysterieus en zelfs experts die heel diep in de materie gedoken zijn, vinden het lastig om de technologie in makkelijke bewoordingen aan een leek uit te leggen. Toch is blockchain een ‘hot’ onderwerp. Events over blockchain schieten als paddenstoelen uit de grond, boeken worden massaal geschreven en de technologie zelf wordt inmiddels ook in grote getalen geïmplementeerd door bedrijven.

Blockchain wordt vaak neergezet als een revolutionaire techniek die businessmodellen van bedrijven en ondernemingen op hun kop zal gaan zetten. Hoewel de technologie nog in de kinderschoenen staat en volop in ontwikkeling is, proberen verschillende partijen zich voor te bereiden op het moment dat het een vlucht neemt.

De blockchain technologie komt echter lang niet altijd positief in het nieuws. Louche organisaties gebruiken de relatief nieuwe technologie voor criminele doeleinden. Op dit moment zijn de codes in blockchain namelijk nog anoniem en criminelen kunnen daarom nog niet getraceerd worden. Banenverlies is eveneens een onderwerp dat vaak met blockchain wordt geassocieerd. De technologie zorgt er namelijk voor dat tussenpersonen en veel administratief werk onnodig worden.

De technologie

Maar, wat is Blockchain nu precies? Met blockchaintechnologie kun je transacties faciliteren tussen mensen die elkaar niet kennen, zonder dat je daar een vertrouwde centrale partij bij nodig hebt. Een blockchain is daarmee een soort van decentrale database. Deze database functioneert als een online, decentraal netwerk. Elke deelnemer aan een blockchain heeft toegang tot dit netwerk en krijgt een kopie, welke hij/zij kan bijwerken en bewaren.

Een blockchain is echter niet bedoeld om te fungeren als normale database waarop grote hoeveelheden data worden opgeslagen. De bedoeling is om transacties (mutaties) op te slaan. Het systeem van blockchain valideert dat transacties aan vooraf bepaalde spelregels voldoen. De mutaties worden verspreid en opgeslagen onder alle deelnemers aan de blockchain.

Netwerk van deelnemers

Net als bij het internet, kan iedereen die de software van blockchain kan installeren deelnemen. Een blockchain wordt niet beheerd door één eigenaar, maar in feite door alle deelnemers. Elke deelnemer heeft een kopie van alle informatie. Alles wat in een blockchain gebeurt aan transacties wordt constant gecontroleerd en gevalideerd. Ook wordt alle nieuwe informatie gelijk opgenomen in een eigen kopie van de blockchain. Informatie op een blockchain is vereeuwigd; wat vastgelegd is kan niet worden verwijderd, vervangen of aangepast worden. Iedereen die deelneemt aan een blockchain heeft dus een kopie, heeft te allen tijde toegang tot de informatie die erop staat en kan zelf controleren of wat erin staat juist is.

Het gaat altijd over transacties

Conceptueel gezien kun je stellen dat alles wat op een blockchain geschreven wordt een transactie is. Een transactie kan worden gedefinieerd als een mutatie van eigendom, ofwel een waardeoverdracht van de ene eigenaar naar de andere. De meest voor de hand liggende vormen betreffen geldtransacties en de overdracht van bezittingen zoals een huis, een auto of een stuk grond. In de context van de blockchain verwijst een transactie altijd naar de overdracht van waarde.

Beveiliging door decentralisatie

Het feit dat elke deelnemer een kopie heeft van alle transacties zorgt ervoor dat een blockchain beter beveiligd is dan een centraal beheerde database. Bij het uitvallen van een centraal beheerde database werkt het hele systeem niet meer. Het hoeft maar op één plek fout te gaan om het hele systeem plat te leggen of de gegevens gaan verloren. Tegelijkertijd zorgt deze opzet van blockchain ervoor dat het veel ingewikkelder is om informatie te wijzigen of aan te passen. Er hoeft maar op één punt in het systeem een signaal te komen dat er iets niet klopt en dan worden alle gebruikers meteen ingelicht en wordt de nieuwe informatie niet overgenomen.

Toepassingen blockchain

Blockchains hebben geen tussenpersonen nodig en dit geeft de mogelijkheid meer zeggenschap te krijgen over eigendommen. Een praktisch voorbeeld is het gebruik van zonne-energie. Als je bijvoorbeeld geen zonnepanelen op je huis hebt staan maar toch graag gebruik wil maken van duurzame energie, ben je tot nu toe aangewezen op een tussenpersoon: een energiebedrijf dat duurzame energie op een centraal punt opwekt

Blockchain maakt het mogelijk om de energie direct van je buurman of iemand anders in het netwerk te ontvangen. In New York gebruiken twee buren – eentje met zonnepanelen, en eentje zonder – een blockchain-systeem om de energie te delen en een directe transactie in rekening te brengen. Zo bezien biedt de blockchain enorme perspectieven, nu we in toenemende mate over zullen gaan op bijvoorbeeld decentrale energieopwekking.

Afspraken vastleggen op een blockchain: smart contracts

Een veelbelovend onderdeel van de blockchaintechnologie zijn de zogenoemde ‘smart contracts’ . Het woord ‘contract’ kan verwarrend zijn in deze context. Het suggereert een juridische afspraak, maar dat is een smart contract zeer zeker niet. Een smart contract bestaat uit voorwaarden die aan transacties verbonden zijn en die zijn vastgelegd in een code. Het is dus een soort van computerprogramma dat de regels die je met elkaar controleert en uitvoert.

In een smart contract zou je tal van afspraken die nu op papier worden gezet, kunnen opschrijven in een code en vastleggen op een blockchain. Daarnaast kun je het zo programmeren dat het contract ervoor zorgt dat de regels die je met elkaar bepaalt automatisch worden uitgevoerd. Smart contracts helpt bij de uitwisseling van geld, eigendommen, aandelen en alles van waarde wat op een transparante en conflictvrije manier kan worden verhandeld zonder de tussenkomst van een bemiddelende partij. Een smart contract definieert dus niet alleen de regels en straffen in een overeenkomst, net als in een traditioneel contract, maar het voert de afspraken in het contract ook direct en automatisch uit wanneer aan de voorwaarden zijn voldaan.

De hype rondom blockchain lijkt blijvend te zijn. Banken en multinationals hebben de technologie op de agenda staan. De claim dat ‘blockchain de bitcoin is en andersom’ is allang niet meer waar. De bitcoin is een startpunt geweest voor de blockchain. Maar de blockchain heeft honderden andere toepassingen en mogelijkheden die in de toekomst benut zullen worden . Het zal de transactiekosten minimaliseren en een rol gaan spelen in ons zakelijke, maar ook ons privéleven. Hoe snel de blockchain deze beloftes gaan inlossen hangt af van het oplossen van een aantal factoren. Het grootste probleem op dit moment is de identificatie van de blockchaindeelnemers. Ook de wet- en regelgeving rondom de technologie zal nog moeten worden uitgekristalliseerd. Maar dat de blockchaintechnologie voor verandering gaat zorgen in het alledaagse leven lijkt een kwestie van tijd te zijn.

Bent u als (startend) ondernemer bezig met de blockchain technologie, kijkt u dan eens naar de mogelijkheden in onze financieringsmix.

Stefan van Strien, marketingmedewerker bij De Breed & Partners, adviesbureau voor innovatiefinanciering.