Bedrijfsoverdracht en Innovatie

Uit een recente quick scan1, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, naar de problematiek omtrent bedrijfsopvolging blijkt dat ondanks de economische situatie de groei van het aantal bedrijfsoverdrachten van de afgelopen jaren voorlopig nog niet zal worden omgezet in een daling. Dit wordt met name veroorzaakt door de vergrijzing waardoor er de afgelopen periode jaarlijks circa 23.000 overdrachten plaatsvonden. Tevens bleek dat het proces van overdracht momenteel gemiddeld 4,3 jaar in beslag neemt hetgeen inhoudt dat momenteel ca. 100.000 ondernemingen in dit proces zitten. Daarnaast bleek dat 25% sluit zonder opvolging en er door mislukte overnames jaarlijks tussen de 50.000 en 55.000 banen en 2,4 tot 3,2 miljard euro omzet verloren gaan. Dit alles leidt tot een jaarlijkse kapitaal vernietiging van 0,88 tot 1,3 miljard euro.

Stappenplan voor ‘verkoopklaar’ maken bedrijf

De komende periode gaat men vanuit het Ministerie van EZ de ingeslagen weg voortzetten naar meer bewustwording, voorlichting en uitdragen van kennis te aanzien van bedrijfsoverdracht voortzetten. Specifiek aandachtspunt hierbij is het tijdig beginnen met de oriëntatie en het verkoopklaar maken. Hiervoor zijn diverse stappenplannen opgesteld en via internet beschikbaar. De Kamer van Koophandel heeft een “verkoopklaar test” ontwikkeld waarbij met name wordt ingezoomd op het financiële aspecten maar ook sociale en emotionele aspecten komen hierbij aan de orde.

Waar blijft de kennis aangaande innovatie bij bedrijfsoverdracht?

Wat ik hierbij meestal mis zijn de issues inzake innovatie en ontwikkeling. Bij veel bedrijven, met name de bedrijven met 10 of minder medewerkers, is de ondernemer vaak zelf de motor achter de innovatie en ontwikkeling en is er een groot risico dat dit na de overdracht verloren gaat. Hierdoor is er een wezenlijke kans dat de overdracht in één van de stadia zal gaan mislukken.

Begin op tijd met het borgen van kennis

Het is van belang dat de innovatie en ontwikkeling zo goed  mogelijk wordt ge-embed in de organisatie om de continuïteit hiervan te waarborgen. Ook kan de ontwikkeling  gekwantificeerd worden door de activering van deze kosten op de balans. Activering vindt dan plaats op zogeheten ‘fair value’ basis, waarmee het geldgenererend vermogen van de ontwikkeling op de balans zichtbaar wordt. De basis hiervoor is een realistische kijk op de businesscase met behulp van geaccepteerde waarderingsmethodieken zoals de discounted cashflow methode. Door hier vroegtijdig mee te beginnen voorkomt dit teleurstellingen achteraf en stelt  men hiermee zichzelf in staat om tijdig te anticiperen op de eventuele tekortkoming hierin.

1 Brief van Minister van Economische Zaken H.G.J. Kamp aan de Tweede kamer d.d. 11-09-2013.

Door Rinke Andringa, consultant bij De Breed & Partners