3D-printen voor ondernemers: waar ligt de grens?

Een aantal jaren geleden was 3D-printen nog een ver-van-mijn-bed-show voor de meeste ondernemers. Ondertussen zijn we een aantal jaren verder en nog steeds stijgt de toegankelijkheid en het aantal toepassingsmogelijkheden. Zouden we in de toekomst allemaal zelf onze producten printen? En is er een grens verbonden aan wat we wel en niet kunnen printen?

Het lijkt erop dat printen in de toekomst steeds gebruikelijker gaat worden. Bestaande ontwerpen kunnen via internet gedownload worden en met een aantal (relatief eenvoudige) instellingen, heb jij je 3D-product in je bezit. Deze blog bespreekt een aantal toepassingen van 3D-printen die bij velen discussie oproept.

Hoe zit het met de rechten?

Een geprint model kan nagemaakt worden. Dit brengt in principe juridisch gezien geen problemen met zich mee, zolang er geen sprake is van commercieel of zakelijk gebruik of producten die in kwaliteit te wensen overlaten. Dit roept natuurlijk de vraag op: wie bezit het Intellectueel eigendom? Bedrijven met octrooi- en patentrechten lopen de kans inkomsten mis te lopen, wanneer particulieren deze producten kopiëren.

Wapens printen

In de Verenigde Staten was er een tijd geleden onenigheid over de ‘Liberator’, een blauwdruk voor een 3D-geprint handvuurwapen. De Amerikaan Cody Wilson wilde deze blauwdrukken online zetten, wat zou betekenen dat dit wapen met iedere 3D-printer geproduceerd kon worden. Hoewel de federale rechter het online verspreiden van de wapens verbood, resulteerde het in een verhitte discussie tussen voor- en tegenstanders. Volgens tegenstanders was uitspraak in het gedrang met de vrijheid van meningsuiting en recht op wapenbezit.

Organen printen

Het 3D-printen van organen is een relevanter onderwerp in Nederland. Op medisch vlak wordt 3D-printen steeds vaker toegepast. Denk aan het printen van botten en schedels, maar ook medische instrumenten en apparaten. Daarnaast speelt 3D-printen een steeds grotere rol in het voorbereiden van operaties. Zo kan een 3D-print van een kaak van een patiënt een kaakoperatie efficiënter maken, doordat de situatie vooraf besproken kan worden. Hierdoor duren dergelijke operaties minder lang, wat voor de patiënt natuurlijk veel prettiger is. De uitdaging op dit moment ligt bij het printen van weefsel, organen of huid. Uiteindelijk zouden de geprinte alternatieven dezelfde functionaliteit kunnen bieden als de oorspronkelijke. Hoewel ontwikkelingen in volle gang zijn, remt het gebrek aan wetgeving de innovatie af. Het issue ligt bij de aansprakelijkheid. Normaal gesproken is de fabrikant aansprakelijk voor gebreken. Maar wie is aansprakelijk in het geval van een 3D-geprint hart?

Subsidie voor bedrijven

Ondanks juridische beperkingen en onduidelijkheden, is de techniek achter 3D-printen volop in ontwikkeling. Voor ondernemers in Nederland die zich bezighouden met innovatieve ontwikkelingen, zijn er verschillende subsidiekansen. Met de fiscale regeling WBSO, kunt u profiteren van een fiscaal voordeel in de vorm van een vermindering op de loonbelasting. Ook kunnen ondernemers in aanmerking komen voor subsidie uit MIT-R&D-haalbaarheidsprojecten. Hierbij worden technische en economische risico’s van het innovatieproject in kaart gebracht.

Tom LeijtenDoor: Tom Leijten, Consultant Innovatiefinanciering